لخّصلي

دل درد صبحگاهی: علل و زمان مراجعه به پزشک

دل درد صبحگاهی می‌تواند به دلیل مشکلات گوناگونی از جمله مشکلات گوارشی خفیف تا بیماری‌های جدی مانند آپاندیسیت باشد.

علل شایع دل درد صبحگاهی:

• ریفلاکس معده: برگشت اسید معده به مری، با علائمی مانند سوزش سر دل و درد وسط شکم.
• ورم معده: التهاب معده، با درد در قسمت فوقانی شکم، تهوع و احساس سیری.
• گاستروانتریت: عفونت ویروسی یا باکتریایی معده و روده، با علائمی مانند معده درد و اسهال.
• گاز: تجمع گاز در طول شب به دلیل مصرف مواد نامناسب در وعده شام یا قبل از خواب.
• زخم معده: زخم در معده یا روده نزدیک به شکم، با درد شدید و سوزش معده.
• آپاندیسیت: التهاب آپاندیس، با درد شدید و ناگهانی که از دور ناف شروع و به سمت پایین می‌رود.
• بیماری کرون: التهاب مزمن دستگاه گوارش، با دل درد و گرفتگی عضلات، اسهال، یبوست، کاهش وزن و خستگی.
• سوء هاضمه: مشکلات گوارشی ناشی از سبک زندگی نادرست، با دل درد، تهوع، نفخ و احساس پری.
• سندروم روده تحریک پذیر: اختلال رایج با علائمی مانند دل درد، اختلال در عملکرد روده، یبوست یا اسهال، نفخ و حرکات نامنظم روده.
• چسبندگی شکم: چسبندگی اعضا به یکدیگر و دیواره شکم، با دل درد مزمن، نفخ، یبوست و حالت تهوع.
• آلرژی های غذایی: با دل درد، حالت تهوع، کهیر و آنافیلاکسی (واکنش آلرژیک شدید).
• یبوست: تخلیه شکم چند دفعه در هفته، با دردناک و دشوار بودن دفع.
• بیماری دیورتیکول: بیرون زدگی‌های کیسه مانند از دیواره روده بزرگ، با درد در سمت چپ، تب، تهوع و عوارض جدی‌تر.
• بیماری التهابی لگن: عفونت تخمدان ها، رحم و لوله فالوپ، با درد زیر شکم، تب، ترشح غیر معمول واژینال و درد هنگام برقراری رابطه جنسی.
• بیماری سلیاک: حساسیت به گلوتن، با دل درد، اسهال و علائم دیگر.
• بیماری سنگ کیسه صفرا: با درد در قسمت بالایی سمت راست شکم، حالت تهوع، استفراغ، ادرار تیره، یرقان و افت فشار خون.
• پانکراتیت: التهاب پانکراس، با درد شدید و ناگهانی در قسمت فوقانی شکم، تهوع و استفراغ.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

در موارد زیر، مراجعه فوری به پزشک ضروری است:

• درد شدید و غیر قابل تحمل.
• دل درد طولانی مدت.
• دل درد شدید در افراد جوان (ممکن است آپاندیسیت باشد) و افراد مسن (ممکن است بیماری کیسه صفرا باشد).
• دل درد ناگهانی و بدتر شدن تدریجی.
• تب همراه با دل درد.
• حالت تهوع همراه با دل درد.
• خونریزی از راست روده.
• خون در استفراغ.
• مشکلات تنفسی.
• خون در مدفوع.
• دل درد هنگام بارداری.

نکته: این لیست کامل نیست و ممکن است دلایل دیگر برای دل درد صبحگاهی وجود داشته باشد. در صورت نگرانی، همیشه به پزشک مراجعه کنید.

دل درد اغلب دردی مبهم است. محل و ماهیت درد به تشخیص دل درد صبحگاهی، کمک خواهد کرد. دل درد صبحگاهی علل بسیاری از جمله مشکلات هاضمه خفیف تا بیماری های معده و روده دارد. ریفلاکس معده:

ریفلاکس معده بیماری است که در آن اسید و دیگر محتویات معده به اشتباه به مری برمی گردد و باعث احساس سوزش در پشت دهان می شود. شایعترین علائم ریفلاکس، سوزش سر دل است، فردی که بیش از دو بار در هفته سوزش را تجربه کند ممکن است مبتلا به بیماری ریفلاکس معده باشد که در صورت عدم درمان می تواند باعث عوارض شود.افراد مبتلا به ریفلاکس ممکن است درد وسط شکم را احساس کنند.

ورم معده:

گاستریت یا ورم معده می تواند به مرور یا ناگهانی بروز کند. درد در قسمت فوقانی شکم همچنین تهوع و احساس سیری از علامت شایع این بیماری است.

گاستروانتریت:

گاستروانتریت به عنوان بیماری معده توصیف می شود. این بیماری یک عفونت ویروسی یا باکتریایی است که معده و روده فرد را هدف قرار می دهد و باعث معده درد و اسهال می شود.

گاز:

در خواب دستگاه گوارش به فعالیت خود ادامه می دهد و اگر در وعده شام یا قبل از خواب فرد مواد نامناسبی را مصرف کرده باشد یا گوارش به خوبی صورت نگرفته باشد، تجمع گاز در طول شب امکان پذیر است و به معده درد صبحگاهی منجر می شود.

زخم معده:

زخم معده می تواند موجب درد شدید و سوزش معده در صبح و یا دیگر اوقات شود. این بیماری، زخمی در معده و پوشش روده نزدیک به شکم است.

آپاندیسیت:

آپاندیسیت به التهاب آپاندیس گفته می شود و یکی از علل مشترک معده درد شدید و ناگهانی است که از دور ناف شروع و به سمت پایین می رود. درد معمولا با گذر زمان بدتر می شود. علایم دیگر آپاندیسیت ممکن است شامل حالت تهوع و تب باشد که اغلب نیازمند عمل جراحی است.

بیماری کرون :

بیماری کرون یک بیماری التهاب مزمن است که می تواند قسمت های گوناگون دستگاه گوارش از دهان گرفته تا مقعد را تحت تأثیر قرار دهد این التهاب می تواند دل درد و گرفتگی عضلات را به همراه داشته باشد. اسهال ، یبوست، کاهش وزن و خستگی نشانه های دیگری از این بیماری مزمن هستند.

سوء هاضمه:

داشتن سبک زندگی نادرست مانند نوع غذایی که فرد می خورد می تواند موجب سوء هاضمه شود، اگرچه سوء هاضمه می تواند با برخی بیماری های دیگر مرتبط باشد. دل درد شایع ترین علامت سوءهاضمه است، با این حال ممکن است فرد از حالت تهوع ، نفخ و احساس پری در زمان غذا خوردن رنج ببرد.

سندروم روده تحریک پذیر:

سندروم روده تحریک پذیر (IBS)یک اختلال رایج است که می تواند موجب معده درد و نیز اختلال در عملکرد روده شود. افراد مبتلا به آی بی اس، ممکن است یبوست یا اسهال را به طور مکرر تجربه کنند، همچنین احتمال دارد احساس نفخ و حرکات نامنظم روده را داشته باشند. این سندرم می تواند به واسطه بیماری های زمینه ای و استرس یا کمبود خواب تحریک شوند .

علائم شایع سندرم روده تحریک پذیر عبارتند از:

گرفتگی شکمی



گاز



نفخ



اسهال یا یبوست



وجود مخاط در مدفوع

چسبندگی شکم :

براساس گزارش موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی_ کلیوی، 9 نفر از 10 نفر افرادی که عمل جراحی باز شکم انجام می دهند چسبندگی دارند که باعث چسبندگی اعضا به یکدیگر و دیواره شکم می شود.

بیشتر افراد مبتلا به چسبندگی شکم، مشکلات پیچیده ای ندارند اما دل درد مزمن همراه با علایم دیگر شامل نفخ، یبوست و حالت تهوع در این افراد رایج است.

آلرژی های غذایی:

دل درد یکی از علائم شایع آلرژی های غذایی است که 4 تا 6 درصد کودکان و 4 درصد بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهد. علایم دیگر آلرژی غذایی شامل موارد زیر می باشد:حالت تهوع، کهیر و آنافیلاکسی مهلک که با تنفس تداخل پیدا می کند و باعث افت فشار خون می شود.

یبوست :

موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی_ کلیوی، یبوست را به تخلیه شکم چند دفعه در هفته تعریف می کند که بسیار دشوار ، دردناک و همراه با دل درد است. این افراد معمولا می توانند به تنهایی یبوست را درمان کنند اما در صورت مزمن بودن بیماری یا دیگر علائم مانند خونریزی یا تب باید به پزشک مراجعه کنند.

بیماری دیورتیکول:

مدیران۲
بیماری دیورتیکول یا دیورتیکولوز تقریبا نیمی از افراد بالای 60 سال را تحت تاثیر قرار می دهد. دیورتیکول، بیرون زدگی های کوچک کیسه مانند از دیواره روده بزرگ است. اگرچه معمولا هیچ مشکلی ایجاد نمی کنند اما در صورت داشتن عفونت و یا التهاب، ممکن است علائم پیشرفت کنند که به آن دیورتیکولوز گفته می شود. افراد مبتلا به دل درد (معمولا در سمت چپ)، تب، تهوع و عوارض جدی تر را تجربه می کنند.

بیماری التهابی لگن :

بیماری التهابی لگن یک نوع عفونت است که بر تخمدان ها، رحم و لوله فالوپ تاثیر می گذارد. رایج ترین نشانه این بیماری، درد زیر شکم است. علایم دیگر عبارتند از تب، ترشح غیر معمول واژینال، درد یا ادرار هنگام بر قراری رابطه جنسی.بیماری التهابی لگن در صورتی که فورا درمان نشود می تواند باعث مشکلات جدی تری شود .

بیماری سلیاک:

یکی از مهم ترین علل دل درد صبحگاهی بیماری سلیاک است که به عنوان بیماری عدم تحمل گلوتن مشهور است. حساسیت به گلوتن باعث می شود که سیستم ایمنی افراد هنگام مصرف هر ماده غذایی که حاوی گلوتن باشد به روده ها آسیب بزند. گندم، چاودار، جو و بسیاری از محصولات دیگر حاوی گلوتن هستند. نشانه های این بیماری متفاوت می باشد اما معده درد و اسهال در آنها رایج است.

بیماری سنگ کیسه صفرا:

بیماری کیسه صفرا اغلب می تواند باعث دل درد در قسمت بالایی سمت راست شکم شود. درد می تواند افرادی را تحت تاثیر قرار دهد که مبتلا به کولیک صفراوی هستند. اگر سنگ، مجاری کیسه صفرا را مسدود کند، علائم دیگر مثل حالت تهوع، استفراغ، ادرار تیره، یرقان و افت فشار خون گسترش می یابد.

پانکراتیت:

در صورت التهاب پانکراس، پانکراتیت ایجاد می شود. علایم رایج پانکراتیت شامل درد شدید و ناگهانی در قسمت فوقانی شکم ، تهوع و استفراغ است.

از دیگر دلایل درد شکمی هنگام صبح می توان به موارد زیر اشاره کرد:

گرفتگی های قاعدگی



آندومتریوز



بیماری التهابی لگن



مسمومیت غذایی



سنگ های کلیه

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید ؟

بسیاری از بیماری ها می توانند باعث دل درد صبحگاهی شوند. در حالی که برخی بیماری ها ممکن است خود بخود درمان شوند،اما برخی دیگر نیازمند درمان فوری هستند.

شدت درد:

اگر درد به حدی شدید باشد که قابل تحمل نباشد، سریعا به پزشک مراجعه کنید. نشانه اولیه آپاندیسیت می تواند شامل دل درد باشد.

طول مدت درد:

هر چه دل درد صبحگاهی فرد طولانی تر باشد مراجعه به پزشک مهم تر است.

سن:

دل درد شدید در افراد جوان می تواند نشانه آپاندیسیت و در افراد مسن، ممکن است نشانه کیسه صفرا باشد. هر دو بیماری نیازمند درمان فوری هستند.

سرعت درد :

دل درد ناگهانی نشانه بالقوه آپاندیس است، به خصوص اگر درد به تدریج بدتر شود.

علایم دیگر:

افراد مبتلا به آپاندیسیت ممکن است علاوه بر دل درد، تب را نیز تجربه کنند. دل درد در کنار حالت تهوع می تواند انسداد روده یا بیماری جدی دیگر را ایجاد کند. خونریزی از راست روده، ممکن است نشانه بیماری باشد که به درمان فوری پزشک نیاز دارد.

در صورت مواجهه با یکی از علائم زیر بلافاصله باید کمک پزشکی دریافت کنید:

مشاهده خون در استفراغ



مشکلات تنفسی



مشاهده خون در مدفوع



درد شکمی هنگام بارداری .